wtorek, 15 marca 2016

Kim chcesz zostać?


Narzędnik!
Kiedy mówimy "chcę być...", "chcę zostać..." używamy narzędnika.
Dla rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego dodajemy końcówkę -em, dla rzeczowników rodzaju żeńskiego - końcówkę .

Przykłady:
  • Chcę być aktorem. Chcę być aktorką.
  • Chciałem zostać lekarzem, ale zostałem informatykiem.
  • Ona chce zostać modelką.
Uwaga! Niektóre zawody nie mają formy żeńskiej, dlatego mówimy:
  • Ania jest informatykiem, a Marta politykiem.

środa, 10 lutego 2016

Zostawać czy zostawiać?

To był straszny dzień - najpierw musiałam zostać dłuzej w pracy, a potem zostawiłam portfel w taksówce!
czyli czasowniki zostawiać / zostawić i zostawać / zostać

To dwa różne czasowniki o różnym znaczeniu, ale bardzo podobnej formie.
zostawiać / zostawić - Eng. to leave, Ger. verlassen, hinterlassen, Span. dejar, Fr. laisser, quitter
  • Zostawiłam telefon w taksówce.
  • Marek zostawił mi wiadomość.
  • Kiedy wyjeżdżam na jeden dzień, zostawiam kota samego w domu.
  • Zawsze zostawiasz swoje ubrania na podłodze!
  • Zostaw mnie w spokoju!
  • Nie zostawiaj włączonego żelazka.
  • Słyszałaś? Alicja zostawiła Krzyśka!
  • Nie zjem teraz całej czekolady, zostawię sobie na później.
zostawiać (niedokonany)
zostawić (dokonany)
Czas teraźniejszy
1. zostawiam 1. zostawiamy
2. zostawiasz 2. zostawiacie
3. zostawia 3. zostawiają


Czas przeszły
1. zostawiałem / zostawiałam
2. zostawiałeś / zostawiałaś
3. zostawiał / zostawiała / zostawiło


1. zostawialiśmy / zostawiałyśmy
2. zostawialiście / zostawiałyście
3. zostawiali / zostawiały
1. zostawiłem / zostawiłam
2. zostawiłeś / zostawiłaś
3. zostawił / zostawiła / zostawiło


1. zostawiliśmy / zostawiłyśmy
2. zostawiliście / zostawiłyście
3. zostawili / zostawiły
Czas przyszły
1. bedę zostawiać // zostawiał / -ła
2. będziesz zostawiać // zostawiał / -ła
3. będzie zostawiać // zostawiał / -ła / -ło


1. będziemy zostawiać // zostawiali / -ły
2. będziecie zostawiać // zostawiali / -ły
3. będą zostawiać // zostawiali / -ły
1. zostawię
2. zostawisz
3. zostawi


1. zostawimy
2. zostawicie
3. zostawią
Tryb rozkazujący
1. - 1. zostawiajmy!
2. zostawiaj! 2. zostawiajcie!
3. niech zostawia! 3. niech zostawiają!
1. - 1. zostawmy!
2. zostaw! 2. zostawcie!
3. niech zostawi! 3. niech zostawią!


zostawać / zostać - Eng. to stay, Ger. bleiben, Span. quedarse, Fr. rester
  • Znowu muszę zostać dłużej w pracy.
  • Mój pies nie lubi zostawać sam w domu.
  • Musisz już iść? Zostań jeszcze pół godziny!
  • Mój syn był chory i musiałam zostać z nim w domu.
  • Ten film był tak nudny, że nie zostałem do końca. Wyszedłem w połowie.
  • Zostały tylko dwa jajka? No to nie zrobimy jajecznicy...
  • Zostalibyśmy na wakacjach do końca tygodnia, ale Tomek dostał nowa pracę i zaczyna jutro.
Informacja na marginesie:
zostawać/ zostać ma też inne znaczenie. Przeczytajcie przykład:
  • Został lekarzem, chociaż w liceum bardzo chciał być pilotem.
(Eng. to become, Ger. werden, Span. convertirse, Fr. devenir)


zostawać (niedokonany)
zostać (dokonany)
Czas teraźniejszy
1. zostaję 1. zostajemy
2. zostajesz 2. zostajecie
3. zostaje 3. zostają


Czas przeszły
1. zostawałem / zostawałam
2. zostawałeś / zostawałaś
3. zostawał / zostawała / zostawało


1. zostawaliśmy / zostawałyśmy
2. zostawaliście / zostawałyście
3. zostawali / zostawały
1. zostałem / zostałam
2. zostałeś / zostałaś
3. został / została / zostało


1. zostaliśmy / zostałyśmy
2. zostaliście / zostałyście
3. zostali / zostały
Czas przyszły
1. bedę zostawać // zostawał / -ła
2. będziesz zostawać // zostawał / -ła
3. będzie zostawać // zostawał / -ła / -ło


1. będziemy zostawać // zostawali / -ły
2. będziecie zostawać // zostawali / -ły
3. będą zostawać // zostawali / -ły
1. zostanę
2. zostaniesz
3. zostanie


1. zostaniemy
2. zostaniecie
3. zostaną
Tryb rozkazujący
1. - 1. zostawajmy!
2. zostawaj! 2. zostawajcie!
3. niech zostaje! 3. niech zostawają!
1. - 1. zostańmy!
2. zostań! 2. zostańcie!
3. niech zostanie! 3. niech zostaną!



A teraz trochę praktyki!

Proszę uzupełnić luki.

Wersja A, łatwiejsza (z podanymi wariantami): [poniżej wersja B, trudniejsza]

1. Zawsze ______________ otwarta toaletę. Tyle razy ci mówiłam, że to mnie irytuje.
(zostawiasz, zostajesz)
2. Wróciłem do domu o półncy, ale Adam jeszcze ___________ na imprezie.
( zostawił, został)
3. _______________ gdzieś parasol, chyba w banku albo na poczcie.
(zostawiłem, zostałem)
4. _______________ dla ciebie obiad w garnku. Odgrzej sobie.
(zostawiłam, zostałam)
5. ______________ jeszcze trochę tortu?
(zostawiło, zostało)
6. Ktoś ______________ mi kwiaty na biurku w pracy. Nie mam pojęcia, kto to może być!
(zostawił, został)
7. Mieliśmy jechać na weekend nad morze, ale Ewa się rozchorowała i _______________ w domu.
(zostawiliśmy, zostaliśmy)
8. Słyszałam, że Michał chce ____________ żonę! To prawda? Wiesz coś o tym?
(zostawić, zostać)
9. Ojej, pada deszcz, a ja _____________ otwarte okno. Mam nadzieję, że nic się nie stanie.
(zostawiłam, zostałam)
10. Kiedy byłam mała, rzadko ______________ sama w domu.
(zostawiałam, zostawałam)
11. Chcesz iść jeszcze do tego sklepu? Ja już mam dość zakupów! ____________ tutaj i poczekam na ciebie.
(zostawię, zostanę)
12. Zjadłaś całą czekoladę, czy ____________ coś dla mnie?
(zostawiło, zostało)
13. Roberto chce _____________ w Polsce jeszcze kilka lat.
(zostawić, zostać)
14. _______________ politykiem, tak jak mój ojciec!
(zostawię, zostanę)


Wersja B, trudniejsza:

1. Zawsze ______________ otwarta toaletę. Tyle razy ci mówiłam, że to mnie irytuje.
2. Wróciłem do domu o półncy, ale Adam jeszcze ___________ na imprezie.
3. _______________ gdzieś parasol, chyba w banku albo na poczcie.
4. _______________ dla ciebie obiad w garnku. Odgrzej sobie.
5. ______________ jeszcze trochę tortu?
6. Ktoś ______________ mi kwiaty na biurku w pracy. Nie mam pojęcia, kto to może być!
7. Mieliśmy jechać na weekend nad morze, ale Ewa się rozchorowała i _______________ w domu.
8. Słyszałam, że Michał chce ____________ żonę! To prawda? Wiesz coś o tym?
9. Ojej, pada deszcz, a ja _____________ otwarte okno. Mam nadzieję, że nic się nie stanie.
10. Kiedy byłam mała, rzadko ______________ sama w domu.
11. Chcesz iść jeszcze do tego sklepu? Ja już mam dość zakupów! ____________ tutaj i poczekam na ciebie.
12. Zjadłaś całą czekoladę, czy ____________ coś dla mnie?
13. Roberto chce _____________ w Polsce jeszcze kilka lat.
14. _______________ politykiem, tak jak mój ojciec!

Jeśli chcecie przekonać się, czy dobrze zrobiliście ćwiczenie,napiszcie do nas maila office@teachmepolish.pl  Wyślemy Wam poprawne odpowiedzi!















środa, 9 grudnia 2015

Informatycy byli. Komputery były.

Oni i one? Oni – mężczyźni, one – kobiety? Uwaga, nie tylko kobiety!

Oni – to tylko mężczyźni lub grupa osób z minimum jednym mężczyzną.
One – wszystko, tylko nie mężczyźni ;).

Oni – mężczyźni Polacy, chłopcy, studenci, nauczyciele...
One – kobiety, Polki, dziewczyny, studentki, nauczycielki... ale też: komputery, kubki, okna, dzieci, książki, kanapki, koty, psy...

Dlatego w czasie przeszłym tylko "oni" - mężczyźni lub grupa osób z minimum jednym mężczyzną - mają końcówkę -li.
"One" – czyli nie-mężczyźni, ma końcówkę -ły.

Przykłady:
  • Robert i Tomek byli wczoraj na imprezie.
  • Robert i Ania byli wczoraj w teatrze.
  • Ania i Kasia były wczoraj w Warszawie.
  • Dwa psy były wczoraj w parku. (pies – on, ale psy - one)
  • Moje koty jeszcze niedawno były takie małe! (kot – on, ale koty - one)
  • Rano za moim oknem śpiewały ptaki. (ptak – on, ale ptaki - one)
  • Dzieci bawiły się grzecznie w ogrodzie. (dziecko – ono, dzieci – one)
  • Pierogi bardzo nam smakowały. (pieróg – on, pierogi – one)
  • Twoje książki leżały na stole. (książka – ona, książki – one)

czwartek, 3 grudnia 2015

Z "się" czy bez "się"?

Dzisiaj kilka słów o trzech czasownikach, które mogą występować w formie z "się" i bez "się":
uczyć/uczyć się, zaczynać/zaczynać się, kończyć/kończyć się.

Uczyć / uczyć się

Uczysz się polskiego? Świetnie! Uczysz się sam? A może chodzisz na kurs, na którym uczy nauczyciel?
 Uczeń, student uczy się. Nauczyciel, profesor uczy.

Zaczynać / zaczynać się                  Kończyć / kończyć się

Zaczynamy lekcję o 18:30.                                            Kończymy lekcję o 18:30.
Lekcja zaczyna się o 18:30.                                           Lekcja kończy się o 18:30.

Tylko osoby lub obiekty, które realnie wykonują jakąś czynność/akcję mogą coś zaczynać / kończyć.
Akcje, sytuacje zaczynają się / kończą się.

Więcej przykładów? Proszę bardzo:
zaczynać; kończyć
  • Karol zaczyna nową pracę w poniedziałek.
  • Tramwaje zaczynają jeździć o 5:00.
  • Marek skończył ten projekt na czas.
  • Kończę (ja) pracę o 18:00, a czasami o 19:00.
zaczynać się; kończyć się
  • Spektakl zaczął się o 19:00.
  • Wyprzedaże i promocje zaczynają się po Nowym Roku, w styczniu.
  • W piekarni nie było już chleba, skończył się.
  • Ten film kończy się bardzo smutno.

piątek, 20 listopada 2015

Przed snem i zanim poszedłem spać

Jak powiedzieć po polsku "before", "antes", "vor"?

Mamy dwie możliwości. Przeczytajcie przykłady:
  • Nie jedz słodyczy przed obiadem.
  • Zanim zjesz, umyj ręce.

Jaka jest różnica? Struktura gramatyczna!
  • Przed + rzeczownik (w narzędniku)
  • Zanim + czasownik.

Kilka innych przykładów:

PRZED
  • W kinie przed filmem zawsze są reklamy.
    "Film" – rodzaj męski [on] – forma narzędnika – filmem.
  •  Przed pracą byłem na siłowni.
    "Praca" – rodzaj żeński [ona], forma narzędnika – "pracą".
  • Biorę prysznic przed śniadaniem."Śniadanie" – rodzaj nijaki [ono], forma narzędnika – "śniadaniem".
  • W kinach przed filmami zawsze sa reklamy. 
    "Filmy" – liczba mnoga [one], forma narzędnika – "filmami".


ZANIM
  • Zanim przeprowadziłam się do Polski, mieszkałam w Berlinie. (czas przeszły)
  • Zrób to, zanim będzie za późno. (czas przyszły)
  • Zanim wyślesz maila, sprawdź, czy dołaczyłeś załącznik. (czas przyszły)

Uwaga! Rzadko używamy struktury "zanim + czas teraźniejszy". Na przykład:
  • Zawsze myję zęby, zanim biorę prysznic.
  • Ubieram się, zanim jem śniadanie.

Nawet jeśli mówimy o akcjach, które wykonujemy regularnie, częściej używamy struktury z czasownikiem w czasie przyszłym w aspekcie dokonanym:
  • Zawsze myję zęby, zanim wezmę prysznic.
  • Ubieram się, zanim zjem śniadanie.

wtorek, 3 listopada 2015

Jeśli / czy ?

Często macie problemy z używaniem słów "czy" i "jeśli". W niektórych kontekstach oba słowa znaczą "if", ale używa się ich inaczej. Najlepiej pokazać to na przykładach:

JEŚLI

Jeśli jutro będzie ładna pogoda, to możemy iść na długi spacer.
Ugotuję obiad, jeśli ty umyjesz potem naczynia.

Kiedy używamy "jeśli", mówimy zawsze o jakimś warunku, hipoteteczynej sytuacji.
W tych przykładach używamy tylko "jeśli".

CZY

Nie wiem, czy ona mówi po niemiecku.
Nie pamiętam, czy mieliśmy zadanie domowe.

Używamy "czy" we frazach: "nie wiem, czy...", "nie pamietam, czy...", "nie jestem pewny, czy...".
Tutaj nie możemy użyć słowa "jeśli", a jest to niestety częsty błąd.
W tych przykładach możemy tłumaczyć "czy", jako "if" albo "whether".

Podsumujmy:
"if" / "whether" = czy
"if" = jeśli

Na marginesie: "czy" ma też inne znaczenia, ale to juz historia na następny post.

_______________________________________________________________________________

You have often problems with using words "czy" and 'jeśli". In some contexts both words mean "if", but we use them in a different way. The best will be to show it on examples:

JEŚLI

Jeśli jutro będzie ładna pogoda, to możemy iść na długi spacer.
(If tomorrow the wheather is nice, we can go for a long walk.)
Ugotuję obiad, jeśli ty umyjesz potem naczynia.
(I will cook the dinner, if you wash dishes afterwards.)

When we use "jeśli", we talk about conditions, hypothetical situations.
In these examples we use only "jeśli".

CZY

Nie wiem, czy ona mówi po niemiecku.
(I don't know, if (whether) she speaks German.)
Nie pamiętam, czy mieliśmy zadanie domowe.
(I don't remember, if (whether) we had any homework.)

We use "czy" in phrases:
"nie wiem, czy..." (I don't know, if/whether...),
"nie pamietam, czy...", (I don't remeber, if/whether...)
"nie jestem pewny, czy...".(I'm not sure, if/whether...)

We cannot use "jeśli" here, but unfortunately it's a common mistake.
In the exaples above we can translate "czy" as "if" or "whether"

To sum up:
"if" / "whether" = czy
"if" = jeśli

By the way: "czy" has others meanings too, but it's a story for another post.